Hər bir şəxs özünün və ya başqasının hüquqlarını qanunsuz hücumdan qorumaq hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 563-cü maddəsi zəruri müdafiə institutunu tənzimləyir və müəyyən hallarda müdafiə zamanı vurulan ziyanın hüquqa uyğun hesab olunduğunu müəyyən edir.

Zəruri müdafiə nədir?

Zəruri müdafiə – şəxsin özünə və ya digər şəxsə qarşı yönəlmiş real və hüquqa zidd hücumun qarşısını almaq məqsədilə etdiyi qanuni müdafiə hərəkətləridir.

Bu halda müdafiə edən şəxsin məqsədi hücum etmək deyil, hüquqa zidd hərəkəti dayandırmaqdır.

Hansı hallarda zəruri müdafiə qanunidir?

Qanun müdafiəni hüquqa uyğun hesab edir, əgər:

✅ Hücum real və mövcuddursa;

✅ Hücum hüquqa ziddirsə;

✅ Müdafiə yalnız hücumu dəf etmək üçün zəruri həddə həyata keçirilirsə.

Belə hallarda müdafiə nəticəsində qarşı tərəfə dəyən ziyanın əvəzi ödənilmir.

Zəruri müdafiə həddi nə vaxt aşılmış sayılır?

Şəxs aşağıdakı hallarda məsuliyyət daşıya bilər:

• Müdafiə üçün zəruri olan həddi təqsirli şəkildə aşdıqda;
• Münaqişəni qəsdən özü yaratdıqda;
• Hücumun mövcudluğu barədə təqsirli şəkildə yanlış qiymətləndirmə apardıqda.

Bu hallarda vurulmuş ziyanın əvəzinin ödənilməsi tələb oluna bilər.

Mülki hüquqda əhəmiyyəti

Zəruri müdafiə yalnız cinayət hüququ anlayışı deyil. Mülki hüquqda da bu institut mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əgər şəxs qanuni müdafiə çərçivəsində hərəkət edibsə, ona qarşı zərərin əvəzinin ödənilməsi tələbi təmin edilməyə bilər.

Hər bir hadisə konkret faktlar əsasında qiymətləndirilir və müdafiənin zəruri olub-olmaması ayrıca araşdırılır.

Qeyd: Bu yazı ümumi hüquqi məlumat xarakteri daşıyır və konkret hüquqi məsləhət hesab edilmir.

#AvukatAz #MülkiHüquq #ZəruriMüdafiə #HüquqiMaarifləndirmə #Vəkil #AzərbaycanQanunvericiliyi