Ləngitmə hüququ nədir? Borclu hansı hallarda öhdəliyini icra etməkdən imtina edə bilər?
Mülki dövriyyədə tərəflərin qarşılıqlı etimadı müqavilələrin əsasını təşkil edir. Lakin elə hallar olur ki, tərəflərdən biri öz öhdəliyini yerinə yetirmir və ya yerinə yetirəcəyinə dair ciddi şübhələr yaranır. Belə hallarda Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 562-ci maddəsi borcluya ləngitmə hüququ verir.
Ləngitmə hüququ nədir?
Ləngitmə hüququ borclunun qanunla müəyyən edilmiş hallarda öz öhdəliyinin icrasını müvəqqəti olaraq dayandırmaq hüququdur. Məqsəd digər tərəfin də müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməsini təmin etməkdir.
Borclu hansı hallarda bu hüquqdan istifadə edə bilər?
✔ Kreditorun borclu qarşısında vaxtı çatmış öhdəliyi varsa;
✔ Qarşılıqlı müqavilə bağlandıqdan sonra digər tərəfin maliyyə və ya hüquqi vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşibsə;
✔ Bu səbəbdən qarşı tərəfin öhdəliyini yerinə yetirməyəcəyi barədə əsaslı təhlükə yaranıbsa.
Bu halda öhdəliyi əvvəl icra etməli olan tərəf digər tərəf öz öhdəliyini yerinə yetirənə və ya təminat təqdim edənə qədər icranı dayandıra bilər.
Ləngitmə hüququnun tətbiq edilmədiyi hallar
Qanunsuz əldə edilmiş əşyaya və ya hüquqa münasibətdə ləngitmə hüququ tətbiq edilmir.
Bundan əlavə, müəyyən hallarda kreditor kifayət qədər təminat təqdim etməklə ləngitmə hüququnun qarşısını ala bilər.
Praktiki nümunə
Şirkət A avadanlığı təhvil verməlidir, lakin Şirkət B əvvəlki ödənişləri etməyib və iflas riski yaranıb. Bu halda Şirkət A ödəniş və ya etibarlı təminat təqdim edilənədək avadanlığın təhvilini dayandıra bilər.
Nəticə
Ləngitmə hüququ müqavilə münasibətlərində tərəflərin maraqlarının qorunmasına xidmət edən mühüm hüquqi mexanizmdir. Lakin bu hüquq yalnız qanunda nəzərdə tutulmuş şərtlər daxilində həyata keçirilə bilər. Hüquqdan əsassız istifadə əlavə məsuliyyət yarada bilər.
Avukat.az komandası müqavilə mübahisələri, borc münasibətləri və məhkəmə işləri üzrə peşəkar hüquqi yardım göstərir.
#AvukatAz #MülkiMəcəllə #LəngitməHüququ #Müqavilə #Borc #Hüquq #Law #Azərbaycan