Bəyanetmə nədir?
Bəyanetmə — gömrük sərhədindən keçirilən və ya gömrük nəzarəti altında yerləşdirilən mallar və nəqliyyat vasitələri barədə məlumatların gömrük orqanına şifahi, yazılı və ya elektron formada təqdim edilməsidir.
Bəyannaməçi kimdir?
Bəyannaməçi gömrük bəyannaməsini və Məcəllədə nəzərdə tutulan digər gömrük sənədlərini təqdim edən və ya həmin sənədlərin onun adından təqdim edildiyi şəxsdir.
Daşıyıcının statusu
Daşıyıcı malları gömrük sərhədindən faktiki keçirən və ya malları gömrük nəzarəti altında daşıyan, yaxud nəqliyyat vasitəsindən istifadəyə görə məsul olan şəxsdir.
Daxili və xarici mallar
Məcəllə daxili və xarici malları fərqləndirir. Malların hansı statusa malik olması onların gömrük prosedurundakı hüquqi vəziyyətinin müəyyən edilməsində mühüm rol oynayır.
İdxalatçı və ixracatçı
İdxalatçı malları idxal edən, ixracatçı isə malları ixrac edən şəxsdir.
Gömrük proseduru nədir?
Gömrük proseduru malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük ərazisində və ya gömrük ərazisindən kənarda istifadəsinin qayda və şərtlərini müəyyən edən normaların məcmusudur.
Gömrük rəsmiləşdirilməsi
Gömrük rəsmiləşdirilməsi malların və nəqliyyat vasitələrinin müvafiq gömrük proseduru altında yerləşdirilməsi və həmin prosedurun başa çatdırılması üzrə həyata keçirilən gömrük əməliyyatlarını əhatə edir.
Gömrük sənədləri
Gömrük bəyannaməsi, müvəqqəti saxlanc və qısa idxal-ixrac bəyannamələri, sadələşdirilmiş, əlavə, dövri və natamam bəyannamələr, təkrar ixrac bildirişi və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər sənədlər gömrük sənədlərinə aid edilir.
Gömrük işi yalnız gömrükdə sənəd təqdim etmək deyil
Məcəllənin 2-ci maddəsinə görə gömrük işi malların gömrük sərhədindən keçirilməsi, gömrük prosedurlarının tətbiqi, gömrük nəzarəti və rəsmiləşdirilməsi, gömrük ödənişlərinin hesablanması və ödənilməsi və ticarət siyasəti tədbirlərinin icrası ilə bağlı hüquqi, təşkilati və prosedur tədbirlər sistemidir.
Gömrük ərazisi və sərhədi
Azərbaycan Respublikasının ərazisi vahid gömrük ərazisidir. Gömrük ərazisinin hüdudları və sərbəst zonaların perimetrləri gömrük sərhədini təşkil edir.
Gömrük qanunvericiliyi nədən ibarətdir?
Gömrük qanunvericiliyinə Konstitusiya, Gömrük Məcəlləsi, “Gömrük tarifi haqqında” Qanun, “Antidempinq, kompensasiya və mühafizə tədbirləri haqqında” Qanun, digər normativ hüquqi aktlar və Azərbaycanın tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr daxildir.
Niyə bu anlayışlar vacibdir?
Çünki gömrük münasibətlərində şəxsin hansı statusda çıxış etməsi onun hüquq və öhdəliklərinin müəyyənləşdirilməsinə birbaşa təsir göstərə bilər.
Yadda saxlayın: Gömrük prosedurunda düzgün hüquqi mövqe tutmağın ilk şərti istifadə olunan anlayışların hüquqi mənasını bilməkdir.
Hüquqi əsas: Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsi, Maddə 1–5.