Gömrük orqanının qərarı nədir?
Gömrük Məcəlləsinin 48-ci maddəsinə əsasən, gömrük orqanlarının qərarları onların öz təşəbbüsü və ya maraqlı şəxsin yazılı (o cümlədən elektron) müraciəti əsasında qəbul edilir.
Qərar:
- yazılı formada qəbul olunur;
- bütün Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisində hüquqi qüvvəyə malik olur;
- şəxs qərarı aldığı gündən qüvvəyə minir.
Əgər qərar şəxs üçün əlverişsizdirsə, gömrük orqanı həmin qərarın səbəblərini əsaslandırmalı və qərardan necə şikayət veriləcəyini izah etməlidir.
Hansı qərarlardan şikayət vermək mümkündür?
Gömrük Məcəlləsinin 51-ci maddəsinə əsasən aşağıdakılardan şikayət verilə bilər:
- gömrük orqanının qərarlarından;
- gömrük əməkdaşının hərəkətlərindən;
- gömrük əməkdaşının hərəkətsizliyindən.
Bu hüquq həm fiziki şəxslərə, həm də hüquqi şəxslərə aiddir.
Şikayət hansı qaydada verilir?
Qanun iki alternativ yol nəzərdə tutur.
1. İnzibati şikayət
Şikayət yuxarı gömrük orqanına təqdim edilir.
Ümumi qaydaya görə:
- şikayətə 15 gün ərzində baxılmalıdır;
- əlavə araşdırma tələb olunarsa müddət daha 15 gün uzadıla bilər.
Əgər müəyyən olunmuş müddətdə qərar qəbul edilməzsə və ya qəbul edilmiş qərarla razılaşılmazsa, şəxs məhkəməyə müraciət edə bilər.
2. Məhkəməyə müraciət
Gömrük orqanının qərarından İnzibati Prosessual Məcəlləyə uyğun olaraq inzibati iddia verilə bilər.
Məhkəmə aşağıdakı məsələləri yoxlayır:
- qərarın qanuniliyi;
- faktların düzgün müəyyən olunması;
- səlahiyyət həddinin aşılması;
- prosessual qaydalara əməl olunması.
Praktiki nümunə 1
Bir şirkət avadanlıq idxal edir.
Gömrük orqanı malların dəyərinin aşağı göstərildiyini hesab edir və gömrük dəyərini artıraraq əlavə 48.000 manat gömrük ödənişi hesablayır.
Şirkət:
- müqaviləni,
- bank ödənişlərini,
- istehsalçı fakturalarını,
- daşınma sənədlərini
təqdim etsə də, qərar dəyişdirilmir.
Bu halda şirkət əvvəlcə inzibati şikayət verə, nəticə əldə etmədiyi halda isə inzibati məhkəməyə müraciət edə bilər.
Praktiki nümunə 2
Fiziki şəxs xaricdən gətirdiyi avtomobil ehtiyat hissələrinin şəxsi istifadə üçün olduğunu bildirir.
Gömrük orqanı həmin malları kommersiya məqsədli hesab edir və əlavə rüsum hesablayır.
Şəxs malların miqdarını, istifadə məqsədini və digər sübutları təqdim etməklə qərardan şikayət verə bilər.
Şikayət hazırlayarkən nələrə diqqət edilməlidir?
Effektiv şikayət aşağıdakı elementləri əhatə etməlidir:
- qərarın hansı hissəsinin qanunsuz olduğu;
- hansı hüquq normasının pozulduğu;
- faktiki halların düzgün qiymətləndirilmədiyi;
- sübutların siyahısı;
- tələb olunan nəticə.
Sadəcə "qərarla razı deyiləm" ifadəsi kifayət etmir. Hüquqi əsaslandırma nə qədər güclü olarsa, müsbət nəticə əldə etmək ehtimalı da bir o qədər artır.
Nəticə
Gömrük orqanlarının qərarları yekun və dəyişdirilməz hesab edilmir. Qanun hər bir şəxsə həmin qərarların qanuniliyini inzibati və məhkəmə qaydasında mübahisələndirmək hüququ verir.
Vaxtında hazırlanmış hüquqi əsaslandırılmış şikayət bir çox hallarda həm əlavə maliyyə yükünün qarşısını alır, həm də sahibkarın hüquqlarının bərpasına imkan yaradır.
VN Partners Law Office olaraq gömrük mübahisələri, inzibati şikayətlər və məhkəmə işləri üzrə peşəkar hüquqi dəstək göstəririk.
#Gömrük #GömrükHüququ #GömrükQərarı #İnzibatiHüquq #GömrükMübahisəsi #AvukatAZ #VNPartners #Hüquq #Lawyer #CustomsLaw