Müasir biznes münasibətlərində müəssisələrin qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri dövriyyə vəsaitinin çatışmazlığı və debitor borclarının gec ödənilməsidir. Bu hallarda faktorinq müqaviləsi sahibkarlar üçün həm maliyyə axınının sürətləndirilməsi, həm də risklərin idarə olunması baxımından mühüm hüquqi mexanizm hesab edilir.

Faktorinq nədir?

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 655-ci maddəsinə əsasən, faktorinq pul tələbinin güzəşt edilməsi müqabilində maliyyələşdirmədir.

Bu müqaviləyə əsasən:

• müştəri (kreditor) alıcıya qarşı yaranmış pul tələbini faktora güzəşt edir;
• faktor həmin tələb müqabilində müştəriyə maliyyə vəsaiti təqdim edir və ya təqdim etməyi öhdəsinə götürür.

Beləliklə, müəssisə alıcıdan ödənişi gözləmədən vəsait əldə edə bilir.

Faktorinq müqaviləsinin əsas iştirakçıları

✔ Müştəri (kreditor)

✔ Faktor (bank, kredit təşkilatı və ya xüsusi icazəli kommersiya təşkilatı)

✔ Borclu (alıcı)

Faktorinqin əsas xüsusiyyətləri

• Müqavilə mütləq yazılı formada bağlanmalıdır.

• Borcluya pul tələbinin güzəşti barədə bildiriş verilməlidir.

• Gələcəkdə yaranacaq pul tələbləri də faktorinq predmetinə çevrilə bilər.

• Faktor yalnız maliyyələşdirmə deyil, həm də mühasibat uçotu və digər maliyyə xidmətləri göstərə bilər.

Borclunun hüquqları

Borclu faktor qarşısında əvvəlki müqavilədən irəli gələn etirazlarını irəli sürmək hüququnu saxlayır. Əgər qanunla müəyyən edilmiş şərtlər mövcuddursa, qarşılıqlı əvəzləşdirmə hüququndan da istifadə edə bilər.

Faktorinqin üstünlükləri

✔ Dövriyyə vəsaitinin sürətli əldə olunması

✔ Debitor borclarının effektiv idarə edilməsi

✔ Likvidliyin artırılması

✔ Biznes risklərinin azaldılması

✔ Nağd pul axınının sabitləşdirilməsi

Hüquqi tövsiyə

Faktorinq müqaviləsi bağlanarkən pul tələblərinin hüquqi statusu, borcluya bildirişin düzgün verilməsi, güzəştin həcmi və tərəflərin məsuliyyəti diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Müqavilənin düzgün hazırlanması gələcək mübahisələrin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

Avukat.az olaraq faktorinq, kommersiya müqavilələri və digər mülki hüquq məsələləri üzrə peşəkar hüquqi xidmət göstəririk.

#AvukatAz #Faktorinq #MülkiHüquq #MüqaviləHüququ #BiznesHüququ #KommersiyaHüququ #DebitorBorcu #Maliyyələşdirmə #HüquqiMəsləhət #Vəkil #Lawyer #Azərbaycan