Borcun verilməsi necə sübut olunur?
Pulun qaytarılmasını tələb edərkən aşağıdakı sənədlərin və məlumatların toplanması vacibdir:
Borcun verilməsini təsdiq edən qəbz və ya digər sənədlər;
Bank köçürmələri və ödəniş tapşırıqları;
WhatsApp, SMS və digər elektron yazışmalar;
Borcun məbləğini və qaytarılma müddətini təsdiq edən məlumatlar;
Borcun etiraf edilməsi və ya qaytarılmasına dair vədlər;
Şahid ifadələri və iş üçün əhəmiyyətli digər sübutlar.
Sübutlar birlikdə qiymətləndirilməlidir. Pulun köçürülməsi faktı öz-özlüyündə həmin məbləğin borc kimi verildiyini həmişə təsdiq etmir. Ödənişin məqsədi və tərəflərin həqiqi iradəsi də araşdırılmalıdır.
Qəbz olmadıqda nə etmək olar?
Qəbzin və ya ayrıca borc müqaviləsinin olmaması mübahisənin avtomatik olaraq uduzulması demək deyil. Bank sənədləri, yazışmalar, qarşı tərəfin borcu etiraf etdiyi mesajlar və digər qanuni sübutlar hüquqi mövqenin formalaşdırılmasında əhəmiyyətli rol oynaya bilər.
Bununla belə, sübutların kifayətliliyi, mümkün sübutetmə məhdudiyyətləri və tətbiq olunan hüquqi tələblər konkret işin hallarına uyğun qiymətləndirilməlidir.
Əsassız varlanma nə zaman tətbiq oluna bilər?
Bəzi hallarda pul müqavilə və ya borc münasibəti çərçivəsində deyil, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin əmlakına daxil olur və ya mövcud hüquqi əsas sonradan aradan qalxır. Belə vəziyyətlərdə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş şərtlər mövcud olduqda əsassız varlanma qaydaları əsasında pulun və ya əmlakın geri qaytarılması tələb edilə bilər.
Lakin hər bir qaytarılmamış ödəniş əsassız varlanma hesab edilmir. Ödənişin hüquqi əsası, tərəflər arasındakı münasibət və müvafiq qanuni istisnalar araşdırılmalıdır. Mübahisənin borc öhdəliyindən, müqavilənin pozulmasından və ya əsassız varlanmadan irəli gəlməsi düzgün müəyyən edilməlidir.
Faiz, zərər və iddia müddəti
Əsas məbləğlə yanaşı, müəyyən hallarda faizlərin və dəymiş zərərin ödənilməsi də tələb oluna bilər. Bunun üçün müvafiq hüquqi əsasın, tələb edilən məbləğin hesablanmasının və zəruri sübutların müəyyən edilməsi vacibdir.
İddia qaldırmazdan əvvəl iddia müddəti, öhdəliyin icra vaxtı, mövcud sübutlar və seçiləcək hüquqi müdafiə üsulu qiymətləndirilməlidir. Zəruri hallarda məhkəməyəqədər tələb göndərilməsi və iddianın təmin edilməsi tədbirlərinin tətbiqi imkanları da nəzərdən keçirilə bilər.
Avukat.az sizə necə kömək edə bilər?
Avukat.az borcun qaytarılması, qəbzlərə və elektron yazışmalara əsaslanan tələblər, müqavilə öhdəliklərinin pozulması və əsassız varlanma mübahisələri üzrə sübutların sistemləşdirilməsinə, hüquqi əsasların müəyyən edilməsinə və uyğun iddia strategiyasının hazırlanmasına dəstək göstərir.
Əlaqə: www.avukat.az | info@avukat.az | +994 50 285 68 28
*Qeyd: Hər bir iş üzrə hüquqi nəticə konkret faktlardan, sübutlardan və tətbiq olunan qanunvericilikdən