Gizli qüsurlu avtomobilin alqı-satqısı: Alıcının hansı hüquqları var?
Avtomobil alarkən onun texniki vəziyyətinin yaxşı olduğu bildirilsə də, sonradan mühərrikdə, sürətlər qutusunda və ya digər mühüm hissələrində ciddi qüsurlar aşkar edilə bilər. Belə hallarda alıcı ödədiyi məbləği geri tələb edə və ya digər hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə edə bilər.
Alıcının hansı hüquqları var?
Qiymətin mütənasib azaldılması: Aşkar edilmiş qüsurların nəzərə alınması ilə avtomobilin alış qiymətinin azaldılmasını tələb etmək.
Qüsurların aradan qaldırılması: Qüsurların ağlabatan müddətdə əvəzsiz aradan qaldırılmasını tələb etmək.
Təmir xərclərinin ödənilməsi: Qüsurların aradan qaldırılması üçün çəkilmiş xərclərin əvəzini tələb etmək.
Müqavilədən imtina: Qüsurlar əhəmiyyətli olduqda müqavilənin icrasından imtina edərək ödənilmiş pulun qaytarılmasını tələb etmək.
Əvəzləmə: Qüsurlu avtomobilin müqaviləyə uyğun avtomobillə əvəz edilməsini tələb etmək.
Praktik nümunə
Tutaq ki, alıcı avtomobili 11 000 AZN-ə əldə edib. Alqı-satqıdan sonra avtomobilin mühərrikində və sürətlər qutusunda ümumilikdə 5 000–6 000 AZN dəyərində təmir tələb edən qüsurlar aşkar olunub. Satıcı isə satışdan əvvəl bu qüsurlar barədə alıcıya məlumat verməyib.
Bu halda alıcı qüsurların avtomobil təhvil verilməzdən əvvəl mövcud olduğunu və ya həmin vaxta qədər yaranmış səbəblərdən əmələ gəldiyini sübut etməlidir. Bunun üçün müvafiq avtomobil-texniki ekspertizanın keçirilməsi əhəmiyyətli ola bilər.
Qüsurların xarakterindən, onların aradan qaldırılmasının mümkünlüyündən və xərclərdən asılı olaraq, alıcı qiymətin azaldılmasını, təmir xərclərinin ödənilməsini və ya əhəmiyyətli qüsurlar olduqda müqavilədən imtina edərək pulun qaytarılmasını tələb edə bilər.
Hüquqi məsuliyyət və sübutetmə
Mülki Məcəllənin 588-ci maddəsinə əsasən, ümumi qayda olaraq, alıcı qüsurların avtomobil təhvil verilənədək mövcud olduğunu və ya həmin vaxtadək yaranmış səbəblərdən qaynaqlandığını sübut etməlidir. Keyfiyyət qarantiya ilə təmin edildikdə isə satıcının məsuliyyətinə dair fərqli sübutetmə qaydası tətbiq olunur.
Mülki Məcəllənin 589-cu maddəsi qüsurlarla bağlı tələblərin irəli sürülməsi müddətlərini müəyyən edir. Qarantiya və ya yararlılıq müddəti müəyyən edilməyibsə, bir qayda olaraq, qüsurlarla bağlı tələblər avtomobilin təhvil verildiyi gündən iki il ərzində irəli sürülə bilər.
Nəticə
Avtomobildə qüsurun sonradan aşkar edilməsi alıcının hüquqlarını avtomatik olaraq aradan qaldırmır. Əsas məsələ qüsurun nə vaxt və hansı səbəbdən yarandığını, onun əhəmiyyətini və müvafiq hüquqi tələbin əsaslılığını sübut etməkdir.
Hüquqlarınızı qorumaq üçün:
Alqı-satqı müqaviləsini və ödəniş sənədlərini saxlayın.
Qüsurları foto və video ilə qeydə alın.
Avtomobil-texniki ekspertiza keçirilməsini nəzərdən keçirin.
Satıcıya yazılı pretenziya göndərin.
Mübahisə həll olunmadıqda məhkəməyə müraciət imkanını qiymətləndirin.
VN Partners Law Office
Hüquq xidmətləri və hüquqi məsləhətlər 🌐 www.avukat.az ✉️ info@avukat.az 📞 +994 50 285 68 28
#AvukatAz #VNPartners #MülkiHüquq #AlqıSatqı #AvtomobilAlqıSatqısı #GizliQüsurlar #İstehlakçıHüquqları #HüquqiMəsləhət #Vəkil #Bakı